MÁLAFERLI o.fl.
vegna Harry Potter

Æskuvinurinn Potter stendur með Rowling

Þýtt af AHP, http://www.bookmagazine.com/mar2000/potter.shtml (18/03/00)

Ian Potter segir að það hafi farið í taugarnar á honum að heyra að nokkur efist um að Joanne Rowling hafi sjálf fundið upp á persónum í Harry Potter bókunum. Hann rifjar það upp þegar hann og Vikki systir hans léku sér við Joanne og litlu systur hennar, Di, á árunum 1973-74 í Winterbourne, rétt hjá Bristol á sunnanverðu Englandi.

Hann sagði að þau hafi oft spunnið upp sögur, en það skemmtilegasta sem Potter- og Rowling-krakkarnir hafi gert var að klæðast alls konar búningum. „Og það var yfirleitt Joanne sem fékk hugmyndirnar,“ segir hann. „Hún sagði þá oft: „Eigum við að leika galdranornir og galdramenn?““

Potter rifjar þetta upp í því tilefni að Nancy Stouffer frá Camp Hill í Pennsylvaníu, Bandaríkjunum, hefur nýverið höfðað mál gegn Joanne Rowling, þar sem hún heldur því fram að Rowling hafi fengið hugmyndina að Harry Potter frá söguhetju í bók Nancyar.

Talsmaður útgáfufyrirtækisins Scholastic, sem gefur Harry Potter út í Bandaríkjunum, segir að málsókn Nancyar Stouffer sé á engu byggð. Nú hafa þrjár fyrstu bækur J. K. Rowling um Harry Potter selst í næstum 20 milljónum eintaka í Bandaríkjunum. Fjórða bókin er væntanleg í haust. Joanne Rowling, sem nú er 34 ára, sagði í viðtali fyrir ári síðan að hún hafi haft gaman af því þegar hún var lítil að leika við Potter-systkinin, og að hún hafi verið hrifin af ættarnafninu.

Ian Potter segir að hann hafi verið mjög ánægður með það, og var stoltur af því að hann og systir hans hafi veitt henni hugmyndina, þó svo að það hafi aðeins verið nafnið. Ian Potter er 33 ára og á tvö börn, átta ára og fjögurra ára, en hann hefur lesið Harry Potter bækurnar fyrir þau. Síðan Joanne Rowling flutti frá Winterbourne hefur sambandið slitnað, en hann segist gjarnan vildu hitta hana aftur og spjalla við hana.

Nancy Stouffer, sem er rithöfundur og kennari, ásakar Rowling einnig fyrir það að stela nafninu „Muggles“ (sem varð að Muggar í íslensku þýðingunni). Hugtakið hefur samt allt aðra merkingu í bók Nancyar en hjá Rowling. Í bókum Nancyar eru Muggar bláleitt, pínulítið fólk sem hefur tekið að sér tvo munaðarlausa drengi. Muggarnir hjá Rowling er fólk sem hefur enga galdrahæfileika.

Nú hefur komið í ljós að orðið „muggle“ á sér ævalanga sögu, sem má rekja meira en 300 ár aftur í tímann. Á átjándu öld merkti orðið eirðarleysi. Í kringum 1920 var það slanguryrði fyrir marijuana. Það var líka notað yfir persónu í bókinni The Minnipins eftir Caroll Kendall, sem kom út árið 1959. Rowling útskýrir orðið þannig: „Orðið sem ég valdi yfir fólk sem er ekki galdrafólk, „Muggle“ er upprunnið frá gamla enska orðinu „mug“ sem þýðir einhver sem er auðvelt að gabba. Ég breytti því í „Muggles“ því að það er liprara að segja það. Góðum galdramönnum þykir vænt um Muggana og eru góðir við þá.“

Nancy Stouffer sagði í viðtali við AP fréttastofuna á fimmtudag (16. mars): „Ég veit að oft gerast hlutir af tilviljun, en ef eitthvað hegðar sér eins og önd og lítur út eins og önd, þá er það önd“ (orðatiltæki á ensku, þýtt beint). Hún heldur því einnig fram að „Lilly Potter“ og „Nevils“ - sem urðu að Lily Potter og Neville í Harry Potter bókunum - komi líka úr sinni bók.

Í nóvember 1999 höfðuðu Joanne Rowling, Time-Warner og Scholastic mál gegn Stouffer fyrir rétti í New York (hitt málið er í Pennsylvaníu). Þau kröfðust þess að rétturinn staðfesti að Rowling væri á engan hátt að brjóta gegn einkarétti Stouffer. Þetta mál var höfðað eftir að Stouffer hafði árangurslaust reynt að semja við þau utan réttarsalarins.

Lögmaður Nancy Stouffer, Kevin Casey hjá lögmannastofu Ratner og Prestia segir að þetta mál hefði aldrei orðið svona stórt ef ekki hefði komið til sala kvikmyndaréttar og leikfanga, sem Stouffer heldur fram að hafi skemmt fyrir sölu á hennar „Muggles“ vörum. Casey segir að nýlega hafi Warner höfðað mál til að láta loka fyrir sölu á Netinu á fatnaði með áletruninni „Muggles“, þar sem sú sala næði til einkaréttar þeirra.

Á síðasta ári benti Neil Gaiman, breskur rithöfundur sem skrifaði bókina The Sandman á það að í bókum hans frá 1990, The Books of Magic hafi aðalsöguhetjan verið dökkhærður drengur með gleraugu sem uppgötvaði að hann væri galdramaður og honum fylgi galdraugla. Rowling segir að hún hafi fengið hugmyndina að Harry Potter bókunum í járnbrautarferð árið 1990. Hún viðurkennir að vera undir áhrifum frá öðrum þekktum fantasíum, þ.á.m. Lísu í Undralandi eftir Lewis Carroll, Mallory Towers eftir Enid Blyton, J.R.R. Tolkien, T.H. White og jafnvel klassískum ævintýrum Grimms-bræðra.

Aftur efst á þessa síðu

Harry Potter bækur bannaðar í breskum grunnskóla(Þessi frétt birtist á visir.is 28/03/00 - og birtist hér orðrétt):

Svipaðar sögur hafa einnig heyrst af afdrifum Harrys í Bandaríkjunum, en þar hafa foreldrar í einhverjum ríkjum reynt að fá bækurnar bannaðar þar sem þeir sætta sig ekki við hvernig viðhorf til dauðans, illsku og haturs eru sett fram í þeim. Harry

Potter á sér þó einnig marga fylgismenn, sem benda m.a. á það að hugmyndarflug barna hafi öldum saman nærst á sögum af galdrakörlum, nornum og álfum og það sé mjög varhugavert, á tímum þar sem lestrarkunnáttu fer stöðugt hrakandi, að banna krökkum að lesa vinsælar bækur.