Nokkrir punktar um HP5 (janúar 2001)

Enn okkur bið eftir HP5 (desember 2000)

Harry-æðið: Myndin, bókin og verðlaunasamkeppnirnar (júní 2000)

HP4: SPENNAN EYKST en leyndin er sú sama (skrifað 13. júní 2000)

Harry verður kynþroska í HP4 (skrifað 18. maí 2000)

Útgáfudagur HP2 á íslensku ákveðinn: 15. apríl (skrifað 6. apríl 2000)

Harry Potter hlaut barnabókaverðlaun Whitbread (janúar 2000)

Þriðja HP-bókin fékk líka Smarties-verðlaunin (desember 1999)

Tvær fyrstu Harry Potter bækurnar hlutu bresku Smarties-verðlaunin, og síðla árs 1999 kom í ljós að þriðja bókin hlaut þau einnig. Allar bækurnar fengu verðlaunin í flokknum 9-11 ára.

Verðlaunin eru valin þannig að útvalinn hópur barna, um 200 skólabörn, lesa tilnefndar bækur og velja eina þeirra sem þá allra bestu. Þetta árið voru börnin öll á einu máli um það að Harry Potter og fanginn frá Azkaban ætti verðlaunin skilið.

Útgefandi HP-bókanna á Englandi, Bloomsbury, hefur nú gefið út þá yfirlýsingu að HP4, Harry Potter og eldbikarinn (útg. sumarið 2000) verði ekki tilnefnd til verðlaunanna í ár.

Verðlaunin í öðrum flokkum voru:

0-5 The Gruffalo eftir Julia Donaldson & Axel Sheffler (Útg.: Macmillan)
6-8 Snow White and the Seven Aliens eftir Laurence Anholt (Útg.: Orchard)

Rowling hlaut Whitbread verðlaunin

Bresku Whitbread verðlaunin eru ein æðstu bókmenntaverðlaun sem veitt eru þar á landi. Þriðja HP-bókin, Harry Potter og fanginn frá Azkaban var tilnefnd til verðlaunanna í flokki barnabóka, en flokkarnir eru t.d. ljóð, fagurbókmenntir o.fl. Þegar kom að úthlutun aðalverðlaunanna, þar sem verk í öllum flokkum komu til greina, var ljóst að úrslitakeppnin myndi standa á milli þýðingar írska ljóðskáldsins Seamus Heaney á Beowulf (Bjólfskviðu) og Harry Potter og fangans frá Azkaban eftir J.K. Rowling.

Í dómnefndinni sat m.a. Jerry Hall frá Texas, fyrrverandi eiginkona Mick Jagger. Sögusagnir segja að hún hafi gefið Bjólfskviðu úrslitaatkvæðið.

Nóbelsverðlaunahafinn Seamus Heaney fékk þess vegna aðalverðlaunin, um þrjár milljónir ísl. króna.

Sumir höfðu haft af því miklar áhyggjur að Rowling hirti þessi verðlaun, sérstaklega þeir sem ekki telja að barnabókmenntir eigi heima meðal fagurbókmennta.

Dálkahöfundur nokkur í N.Y. Times (27. janúar 2000), William Safire, sem skrifaði eftir verðlaunaafhendinguna og lýsti yfir ánægju sinni með valið, sagði t.d. „Með aðstoð hárrar, ljóshærðrar fyrirsætu frá Texas tókst Bretum að verja sæti fagurbókmennta í enskumælandi heiminum. Það var mikill léttir. Munaðarlausi galdradrengurinn trónir í efsta sæti allra metsölulista og þarfnast nokkurrar endurskoðunar. Þetta eru barnabækur. Vegsemd þeirra felst í því að galdramáttur hetjunnar hefur gripið börnin heljartaki og fengið jafnvel börn til að lesa sem annars hefðu verið fullkomlega á valdi tölvuleikja. Að fá börn til að lesa er stórkostlegur hlutur, og Rowling hefur afrekað það. Þetta eru aftur á móti ekki bækur fyrir fullorðna. Ólíkt Stikilsberja-Finni og Lísu í Undralandi eru Harry Potter bækurnar ekki skrifaðar með þeirri dýpt sem skemmtir einni kynslóðinni og fræðir hina. Hún telst frekar til bóka eins og Tom Swift of Dagfinnur dýralæknir - þær fengu mig til að lesa, en ég er búinn að leggja til hliðar dótariffilinn minn og tala ekki lengur við hesta.“

Þetta voru orð William Safire. Við hin, sem vinnum að því að efla veg barnabókmennta í heiminum, erum auðvitað á öðru máli en hann. Barnabækur eiga heima í bókmenntaumræðunni almennt.

Efst á síðuna

Útgáfudagur HP2 á Íslandi verður 15. apríl

Önnur bókin í bókaflokknum um Harry Potter mun koma út þann 15. apríl, og verður sennilega með vinsælustu sumargjöfunum í ár. Sumardagurinn fyrsti er þann 20. apríl.

Helga Haraldsdóttir þýddi þessa bók eins og þ á fyrstu. Bókin heitir á frummálinu Harry Potter and the Chamber of Secrets og titillinn á íslensku verður Harry Potter og leyniklefinn.

NÝTT: Innan skamms kemur fjórða bókin um Harry Potter út á Englandi og í Bandaríkjunum. Hún ber titilinn Harry Potter and the Goblet of FIre (Harry Potter og eldbikarinn). Ég hef nú frétt að hún sé 640 bls. í ensku útgáfunni. Ekki er hægt að segja að J. K. Rowling skorti hugmyndaflugið. Þetta verður nóg lesefni!

Harry verður kynþroska í HP4

Fram að þessu hefur Harry litli Potter verið að hugsa um allt annað en stelpur - hann hefur haft nóg að gera að fljúga á töfraprikinu sínu og berjast gegn illum öflum án þess að eyða tíma sínum í þær. Enda var hann varla orðinn 13 ára í fyrstu 2 bókunum.

En í HP4 fær Harry - sem nú er orðinn kynþroska - skyndilega áhuga á hinu kyninu. Joanne Rowling sagði í viðtali þann 16. maí: „Síðast þegar við sáum Harry var hann 13 ára. Nú er hann orðinn 14 og er búinn að uppgötva að stelpur eru mjög áhugaverðar.“ Joanne heldur að þetta dragi ekki úr áhuga fólks: „Mér finnst að ef einhver er virkilega hrifinn af bókunum muni hann ekki verða fyrir vonbrigðum þó svo að hetjan haldist einhvern tíma í hendur við stelpu."

Harry mun kynnast ýmsu öðru í HP4. „Ég hef alltaf sagt að einhver muni deyja. Og já, það mun einhver deyja í bók fjögur,“ segir Rowling.

Af vefsíðu BooksUnlimited "The Guardian" og "The Observer".

Efst á síðuna

12. júní 2000

HP4: Spennan eykst en leyndin er sú sama
Útgáfufyrirtækið Scholastic er búið að panta 3,8 milljónir eintaka í fyrstu prentun af HP4. Sá fjöldi slær út bækur John Grisham sem eru yfirleitt prentaðar í 2,4 millj. eintaka í fyrstu prentun. Fjórða bókin kemur út á sömu stundu í Bandaríkjunum og Bretlandi. Það kemur til vegna þess að Rowling vildi ekki eyðileggja spennuna hjá bandarískum lesendum sem gætu heyrt fréttir frá Bretlandi og vegna þess að Scholastic tapaði miklu fé þegar bandarískir kaupendur (sem gátu ekki beðið) pöntuðu bresku útgáfuna á Netinu - en það er annað fyrirtæki sem gefur hana út í Bretlandi.

Annað sölutæknibragð er leyndin sem hvílir yfir fjórðu bókinni. Yfirleitt er prufueintökum dreift til gagnrýnenda fyrirfram („review copies") en svo er ekki með HP4. Það er ekki búið að bóka nein viðtöl við Rowling. Og söguþráður, kápuhönnun og titill eru enn algert leyndarmál. Upphaflega var sagt að bókin ætti að heita „Harry Potter and the Doomspell Tournament," en Scholastic hefur tilkynnt að svo verði ekki.

Allt sem bandarískir lesendur vita er að bókin verður 752 blaðsíður.

L.A. Times fullyrðir að ef um kvikmynd væri að ræða gæti öll þessi leynd gefið í ljós að eitthvað hefði farið úrskeiðis. En hvað HP4 varðar eykur hún bara spennuna.

Dauði í HP4

Rowling hefur gefið í skyn að bækurnar sjö verði stöðugt myrkari og í HP4 muni einhver deyja. Hún sagði í viðtali við Telegraph Magazine: „Aðeins með því að drepa einhvern sem lesandanum þykir vænt um er hægt að sýna hversu illt það er að eyða mannslífi."

Aðdáendur Harrys hafa velt því fyrir sér hver það muni vera og grátbeðið Rowling um að hlífa lífi einhvers, yfirleitt Rons eða Hermione, bestu vina Harrys. Rowling hefur neitað að bera kennsl á fyrsta líkið, en í október sagði hún fréttaritara New York Times: „Þið þurfið ekki að hafa áhyggjur af því að einhver af aðalpersónunum deyi fyrr en seinna í bókaflokknum.“ Samt sem áður getur sú staðreynd að bækurnar verði stöðugt myrkari valdið mönnum áhyggjum.

Sannkristnir („Orthodox Christians") hafa gagnrýnt þessa stefnu og segja sumir að með því að gera hið illa að skemmtiefni sé Rowling „að setja brosgrímu á hið illa.“

Rowling segist sjálf ekki trúa á galdra og lætur gagnrýnina sem vind um eyru þjóta: „Ef allar bækur með göldrum og yfirnáttúrulegum hlutum væru bannaðar, yrði aðeins fjórðungur barnabóka eftir,“ sagði hún við blaðamann Washington Post.

Sumir segja að ef bækurnar verði stöðugt myrkari muni Rowling tapa börnunum og haldi aðeins eftir fullorðnum lesendum fyrir síðustu bækurnar. Tala fyrirframseldra eintaka virðist ekki benda til þess.

L.A. Times vitnar í Alexöndru Uhl, bóksala í Irvine, sem hefur pantað hundruðir eintaka af HP4 fyrir verslunina án þess að hafa einu sinni lesið bókina (eins og hún annars gerir yfirleitt). Hún upplifði sjálf HP-æðið þegar J. K. Rowling heimsótti bókabúðina til að undirrita bækur árið 1999. Á tveimur klukkustundum undirritaði höfundurinn 800 bækur fyrir stelpur og stráka sem tróðust í biðraðir, sum í einkennisbúningi Harry Potter: með samanlímd gleraugu, eldingu á enninu og svarta og rauða slá á öxlunum. Alexandra kveðst stöðugt vera spurð um næstu bók og segir að bæði börn og fullorðnir séu spennt að sjá hana.

Skriftirnar borga sig

Tímaritið Forbes birtir árlega lista yfir 100 tekjuhæstu stjörnurnar og Rowling var í 24. sæti listans árið 1999 með 40 milljón dollara í tekjur (2,8 milljarðar íslenskra króna) og lenti á mitt á milli Michael Jordan og Cher.

Þetta ár virðist líka lofa góðu hvað tekjur Rowling varðar þar sem HP4 er lengi búin að sitja í 1. sæti sölulista netbókaverslunarinnar Amazon. Nú hefur verslunin sett Harry Potter-teljara á Netið (uppfærður á klukkustundar fresti) sem telur fyrirfram pantanir á HP4. Á föstudag í síðustu viku var hann kominn í 145.000 og hækkar um 2.000 eintök á dag. Það er tvöföld sala miðað við HP3, Harry Potter og fanginn frá Azkaban. Þeir sem þekkja til segjast aldrei hafa kynnst nokkru í líkingu við þetta.

Söluherferðin 8. júlí 2000
Michael Jacobs, sem er hátt settur hjá Scholastic, segir að þó svo að fyrsta prentun fari í 3,8 milljónir, haldi sumir að það verði ekki nóg til að fullnægja eftirspurn. Bóakútgáfan er um það bil að senda 10.000 statíf o.fl. til bókaverslana í Bandaríkjunum.

Þann 8. júlí fer öll aldan af stað. Á miðnætti mun risaskjárinn á Times Square í New York tilkynna komu Harry Potter 4. Og um sólarupprás munu flugvélar fljúga eftir bæði vestur- og austurströnd Bandaríkjanna með borða í eftirdragi sem auglýsir bókina.

Á Englandi fer Rowling snemma um morguninn um borð í gamla gufulest sem mun flytja hana í gegnum margar borgir og bæi þar sem hún undirritar bækur.

Hvað gerist í HP4?
Í millitíðinni verður fólk að sætta sig við að vita ekkert um bókina. Eitt hefur J. K. Rowling útilokað: að Harry muni hitta hina framliðnu foreldra sína. „Það fyrsta sem ég þurfti að taka ákvörðun um þegar ég hóf skriftirnar voru grundvallarlög galdra í þessum heimi sem ég skapaði,“ sagði hún í viðtali við L.A. Times fyrr á árinu. „Ég varð að ákveða hvers galdrar væru ekki megnugir. Sem dæmi má taka er eitt sem skiptir mjög miklu máli: Maður getur ekki vakið fólk upp frá dauðum.“ En hún lofar því að margt annað spennandi gerist.

„Þetta er löng bók,“ segir Rowling. „Ég held að þegar allar bækurnar verði komnar út muni bækur 4 og 7 vera lengstar. Mjög margt þarf að gerast í fjórðu bókinni.“

Rowling hefur verið með söguþráð allra bókanna sjö á hreinu síðan 1993. Það var nauðsynlegt vegna flókinnar fléttu í anda sakamálasagna. Eitthvað sem er nefnt af handahófi í einni bók getur skipt meginmáli í úrlausninni - eða eitthvert smávægilegt atvik í einni bók getur fengið nýja þýðingu í annarri. „Það er smáatriði í Harry Potter og viskusteininum sem er örlagaríkt í lok fjórðu bókarinnar. Fólk man eftir því,“ segir hún og vill ekki fara nánar í saumana á þessu.

Rowling segir að Harry uppgötvi stelpur í nýju bókinni og að krakkarnir í Hogwart verði ástfangnir af röngum aðila, eins og gerist í raunveruleikanum (Rowling er fráskilin og býr ein með dóttur sinni).

Samkeppni
Nýlega gekkst dagblaðið Seattle Times fyrir samkeppni þar sem börn áttu að geta upp á því hver upphafssetningin í HP4 yrði. Um 650 tillögur bárust. Ein af tillögunum stakk upp á því að Harry dræpi Dudley frænda sinn með töfrasætisbelti sem hyrfi í árekstri. Tólf ára drengur stakk upp á fléttu í anda James Bond: „Ég vil að Voldemort komist yfir kjarnorkuvopn og setji upp höfuðstöðvar í Alaska. Svo fer Harry einn síns liðs til að stöðva hann.“ Tim Newton vildi mildari málamiðlun: „Mér finnst að eitthvað eigi að koma fyrir Dursley- fjölskylduna en Harry bjargar þeim og þau eru góð við hann eftir það.“ Andrea Hjorth óskar þess að Malfoy verði rekinn úr Hogwartskóla. Margir krakkar óska reyndar Malfoy illra örlaga.

Útgáfuteiti
Mikið stendur til þegar HP4 kemur út og búist er við því að langar biðraðir myndist fyrir utan bókaverslanir. Margar þeirra hafa ákveðið að gera daginn viðburðaríkan til að skemmta kúnnunum sem bíða og hafa töframenn eða náttfatapartí á staðnum.

Bókabúðin „Whale of a Tale“ í Irvine mun bjóða viðskiptavinum upp á snarl á meðan þeir bíða. Verslunin verður opin frá miðnætti til klukkan tvö um nóttina en eigandinn býst ekki við því að ungir viðskiptavinir vilji dvelja lengi í búðinni. „Ætli þeir verði ekki of spenntir að drífa sig heim og undir sæng með vasaljós í hendi,“ segir hún.

Þessi frétt er lauslega þýdd af AHP en er að finna á ensku hérna.

Efst á síðuna

Harry-æðið: Myndin, bókin og verðlaunasamkeppnirnar

Fréttir frá Publisher's Weekly ("Ever Wilder About Harry: The Film, the Book, the Contests").

Aðdáendur Harry Potter í Bandaríkjunum bíða í eftirvæntingu eftir HP4 bókinni (sem kemur út 8. júlí 2000) og HP1 kvikmyndinni (sem verður frumsýnd 16. nóvember 2001). Warner Bros. hafa verið að leita að leikurum og kvikmyndatakan hefst á Englandi í haust.

Maggie Smith hefur tekið að sér að leika prófessor Mínervu McGonagall, sem stýrir húsi Harrys í Hogwarts (og er stuðningsmaður hans).

Tim Roth mun líklega leika prófessorinn Severus Snape sem á Harry ýmislegt að gjalda. (2001: Hann hætti við)

Um 60 þúsund börn hafa sóst eftir að leika Harry, Hermione og Ron eftir að auglýst var eftir breskum börnum á aldrinum 9-11 ára á BBC sjónvarpstöðinni og á vefsíðu Warner Bros (og á síðunni minni. . .).

Börnin áttu m.a. að segja einn brandara og lesa stuttan texta úr Harry Potter bókunum. Einn af þeim þykir líklega hafa hreppt hnossið enda er hlutverkið í ættinni. Þetta er rauðhærður strákur sem er barnabarn Jim Dale (sá sem les upp fyrir hljóðbækurnar um Harry Potter). (2001: Hann var ekki valinn, heldur Daniel Radcliffe).

Nýlega var haldin sýning í New York, Licensing 2000 þar sem Warner vakti mikla athygli með kastala í stíl Hogwarts.

Warner Bros. hefur ekki aðeins kvikmyndaréttinn að bókunum heldur söluréttinn á alls konar HP vörum. Forsvarsmenn fyrirtækisins segja að þegar sér búið að semja við 46 fyrirtækju um framleiðslu HP söluvöru og að innkoman fyrir þær geti verið allt að 70 milljarðar ísl. króna.

Harry Potter æðið hefur leitt til alls komar happdrætta og verðlaunaleikja. Scholastic er með leik í gangi þar sem 5.000 börn vinna heimsent eintak af HP4. Þeir sem koma í Barnes & Noble bókabúðirnar geta fyllt út þátttökuseðil og tekið þátt í HP4 happdrætti til 14. júlí. Verðlaunahafinn vinnur ferð fyrir fjóra til London.

Breskir krakkar geta líka tekið þátt í alls konar leikjum. J. K. Rowling (sem hlaut eins konar breska fálkaorðu - Order of the British Empire - á afmælishátíð Elísabetar drottningar nýlega) fer frá London til Edinborgar í gufulest á vegum breska útgefandans Bloomsbury. Lestin, sem hlýtur nafnið THE HOGWARTS EXPRESS mun koma við í ýmsum bæjum og borgum þar sem börn (handhafar sérstakra miða) geta komið um borð og fengið bækurnar undirritaðar.

Aðalritsjóti Bloomsbury, Sarah Odedina, segir: „Miðunum er komið til barna í bókabúðum víðsvegar um landið og ætlunin er að gera börnunum erfitt að finna þá. Kannski eru þeir faldir í bókum eða eru hluti af fjársjóðsleit. Við viljum helst ekki að þeim sé dreift þannig að fyrstir koma, fyrstir fá.“

Amazon.co.uk (breska Amazon netverslunin) stendur einnig fyrir verðlaunasamkeppni. Vinningsmiði mun verða settur í eina af HP4 bókunum sem netverslunin sendir frá sér og verðlaunin eru ferð fyrir fjóra til Los Angeles.

Móðurfyrirtækið, Amazon.com í Bandaríkjunum, mun heldur ekki láta deigan síga. Fyrstu 250.000 viðskiptavinirnir sem panta HP4 fyrirfram fá pakkann afhentan með Federal Express (án aukagjalds vegna mismunar á venjulegum pósti).

Enn nokkur bið eftir HP5
Frétt af Inquirer-síðunni, eftir Jennifer Weiner

Byrjum á góðu fréttunum: J.K. Rowling, höfundur Harry Potter bókanna, er byrjuð á fullum krafti að skrifa HP5. Þá eru það slæmu fréttirnar: framhaldið af hinni 734-blaðsíðna bók, Harry Potter og eldbikarnum, kemur ekki út í sumar (þ.e. á Englandi og í Bandaríkjunum) og kemur kannski ekki í bókabúðir fyrr en eftir 2 ár.

„Mig langar að taka mér virkilega góðan tíma og vera fullviss um að hún sé eins góð og hún getur orðið,“ sagði Rowling í símaviðtali. „Ég vil ekki lenda í því að berjast við fyrirfram ákveðinn skilafrest. Ég er að vinna að henni og ætla mér alls ekki að taka hlé á skrifunum.“

Nú þegar fleiri en 30 milljón eintök hafa selst af Harry Potter bókunum og Eldbikarinn hefur selst einna hraðast af öllum bókum sem gefnar hafa verið út í heiminum, er engin fjárhagsleg pressa á Rowling að herða sig að skrifa nýjasta ævintýri Harrys, drengsins sem uppgötvar að hann er galdramaður og fer í Hogwarts-galdraskólann til að fullkomna list sína.

„Ég gæti alveg hætt að skrifa og þyrfti aldrei nokkurn tíma að hafa áhyggjur af fjárhagnum,“ segir fyrrverandi atvinnuleysisbótaþeginn J. K. Rowling. En aðdáendur hennar þurfa ekki að óttast. Joanne Kathleen Rowling er enn hæstánægð í heimi Harrys.

„Þegar best lætur skrifa ég í 8 til 10 tíma á dag . . . Ég er að rembast við að fá tíma til að skrifa. Ég skrifa enn með penna á blað og ég reyni að komast að heiman eins oft og hægt er. Ég nota kaffihús eins og skrifstofur, með tónlist sem aukabónus og einhvern sem fyllir stöðugt á kaffibollann minn.“

Rowling var ekki margorð um næstu bók í sjö bóka röðinni. En hún missir út úr sér að hún hafi þegar skrifað lokakaflann, „sjálfri mér til hugarhægðar. Það er alveg satt, svona eins og til að sannfæra sjálfa mig um að ég komist þangað einhvern tíma.“

Þegar farið er að síga á seinni hluta bókaflokksins segir hún: „Maður fær það á tilfinninguna að málin leysist. Maður kemst að því hvað verður um þá sem eftir lifa, þá sem lifa af allar sjö bækurnar. Ég veit að þetta hljómar ósköp ógnvænlega. En með tímanum skynjar maður hvað verður um þá.“

Aðrar vísbendingar um hvað er í vændum: Lesendur komast að því af hverju Harry fer heim til hinnar hræðilegu Dursley-fjölskyldu á hverju sumri. „Dursley-fjölskyldan kemur fyrir í næstu bók og henni fylgir ýmislegt sem engan hefði grunað.“

Einnig lætur Rowling uppi að Ginny Weasley, litla systir besta vinar Harrys, Rons, sem er búin að vera hrifin af Harry í fyrstu bókunum fjórum - „mun gegna stærra hlutverki í fimmtu bókinni.“